Od 1 stycznia 2026 roku weszła w życie długo oczekiwana zmiana w polskim systemie podatkowym – limit zwolnienia podmiotowego z VAT wzrósł z 200 000 zł do 240 000 zł. To istotna zmiana dla mikroprzedsiębiorców i osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, która pozwoli większej grupie przedsiębiorców na kontynuowanie działalności bez obowiązku rozliczania podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, zwolnienie podmiotowe przysługuje podatnikom, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 240 000 zł (bez VAT). Szacuje się, że na tej zmianie skorzysta około 450 tysięcy przedsiębiorców w całej Polsce, którzy będą mogli kontynuować prowadzenie działalności bez konieczności comiesięcznego rozliczania VAT, składania deklaracji podatkowych oraz ponoszenia dodatkowych kosztów administracyjnych.

Kluczowe korzyści ze zwolnienia podmiotowego:

• Brak obowiązku naliczania i odprowadzania VAT do urzędu skarbowego
• Brak konieczności składania okresowych deklaracji VAT
• Uproszczona księgowość
• Ochrona przed ryzykiem finansowym w przypadku nieuczciwych kontrahentów, którzy nie dokonają zapłaty

Pomimo podwyższenia limitu do 240 000 zł, ustawodawca przewidział katalog wyłączeń, które całkowicie eliminują możliwość korzystania ze zwolnienia podmiotowego, niezależnie od wysokości obrotów.

Zwolnienie podmiotowe NIE przysługuje przedsiębiorcom świadczącym:

• usługi prawnicze – dotyczy wszystkich form pomocy prawnej świadczonej przez adwokatów, radców prawnych i doradców prawnych
• usługi doradcze (z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą, hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt)
• usługi jubilerskie – zarówno w zakresie produkcji, jak i naprawy wyrobów jubilerskich
• usługi ściągania długów, w tym factoringu

Zwolnienie nie obejmuje również dostawy:

• towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy o VAT (m.in. wyroby biżuteryjne)
• towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym
• budynków, budowli lub ich części w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed upływem dwóch lat od pierwszego zasiedlenia
• terenów budowlanych
• nowych środków transportu
• niektórych towarów sprzedawanych w systemie sprzedaży na odległość (m.in. preparaty kosmetyczne, elektronika, urządzenia elektryczne)

Warto pamiętać, że wykonanie nawet jednej czynności z wyłączonego katalogu powoduje utratę prawa do zwolnienia podmiotowego, niezależnie od wysokości pozostałych obrotów.

Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego mogą również skorzystać ze zwolnienia podmiotowego, jednak limit 240 000 zł jest wówczas obliczany proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności w danym roku.

Jak obliczyć proporcjonalny limit?

Zgodnie z art. 113 ust. 9 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie działalności, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 240 000 zł.

Wzór na obliczenie limitu:

Proporcjonalny limit = (liczba dni od rozpoczęcia działalności do końca roku / 365) × 240 000 zł

Przykład praktyczny: Jeśli przedsiębiorca rozpocznie działalność 1 października 2026 roku, do końca roku pozostaje 92 dni. Proporcjonalny limit wyniesie:

(92 / 365) × 240 000 zł = 60 493 zł

Oznacza to, że przedsiębiorca może skorzystać ze zwolnienia podmiotowego, jeśli jego przewidywana wartość sprzedaży do końca 2026 roku nie przekroczy około 60 500 zł.

Istotne: Zwolnienie podmiotowe przysługuje z mocy prawa – przedsiębiorca rozpoczynający działalność nie musi składać żadnych dodatkowych wniosków. Wystarczy zaznaczyć odpowiednią opcję w formularzu VAT-R przy rejestracji działalności.

---

Standardowa zasada – roczny okres karencji

Co do zasady, podatnik, który utracił prawo do zwolnienia podmiotowego z VAT lub z niego zrezygnował, może ponownie skorzystać ze zwolnienia najwcześniej po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo lub zrezygnował (art. 113 ust. 11 ustawy o VAT).

Wyjątek przejściowy na rok 2026

W związku z podniesieniem limitu do 240 000 zł, ustawodawca wprowadził przepis przejściowy, który umożliwia przedsiębiorcom szybszy powrót do zwolnienia bez zachowania rocznego okresu karencji.

Kto może powrócić do zwolnienia już od 1 stycznia 2026 roku? Przedsiębiorcy, którzy w 2025 roku:

• przekroczyli dotychczasowy limit 200 000 zł, ale
• nie przekroczyli nowego limitu 240 000 zł

mogą powrócić do zwolnienia podmiotowego już od 1 stycznia 2026 roku, bez konieczności zachowania rocznej karencji.

Jakie formalności należy spełnić?

Aby powrócić do zwolnienia podmiotowego, przedsiębiorca musi:

1. Złożyć aktualizację formularza VAT-R w terminie 7 dni od dnia zmiany statusu
2. Zaznaczyć w formularzu podstawę prawną zwolnienia: art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT
3. Wskazać rezygnację ze statusu podatnika VAT czynnego

UWAGA: Obowiązek korekty VAT!

Przedsiębiorca powracający do zwolnienia podmiotowego ma obowiązek dokonania korekty VAT odliczonego przy zakupie:

• wyposażenia,
• środków trwałych,
• towarów handlowych, które nie zostały jeszcze sprzedane.

Wynika to ze zmiany przeznaczenia towarów – z działalności opodatkowanej VAT na działalność zwolnioną z VAT.

Podwyższenie limitu zwolnienia podmiotowego z VAT do 240 000 zł to korzystna zmiana dla małych przedsiębiorców, która pozwoli na redukcję obciążeń administracyjnych i uproszczenie prowadzenia działalności gospodarczej. Warto jednak pamiętać o wyłączeniach ustawowych oraz odpowiednich procedurach w przypadku rozpoczęcia działalności w ciągu roku lub powrotu do zwolnienia po jego utracie.

W razie wątpliwości dotyczących możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego lub procedur związanych ze zmianą statusu VAT, zachęcamy do kontaktu z naszą kancelarią.